« Fransa’da esnafım ve müşterilerim bireysel. Elektronik fatura beni gerçekten ilgilendiriyor mu? » Günlerini şantiyelerde veya müşterilerinin yanında geçiren ve yeni bir zorunluluk duyan birçok kişi bu soruyu sorabilir.
Evet, autoentrepreneur, yani mikro girişimci olsanız ve faturalarınızda KDV hesaplamasanız bile sizi ilgilendiriyor. Ancak yapılacaklar; tedarikçi faturası almanıza, bireysel müşteriye fatura kesmenize veya bir işletmeye hizmet vermenize göre değişir.
Aklınızda bulunsun: müşterileriniz bireysel olsa da tedarikçilerinizin elektronik faturalarını alabilmeli ve sizin için geçerli tarihten itibaren satışlarınıza ilişkin bazı bilgileri vergi idaresine iletmelisiniz. Bireysel müşterilerinizin sizden fatura almak için bir platform seçmesi gerekmez.
Esnaf için elektronik fatura: üç farklı durum
1. İşiniz için malzeme satın alıyorsunuz
Bütün müşterileriniz bireysel olsa da boya, tesisat parçası veya kuaför malzemesi almanız bir işletme alışverişidir. Elektronik fatura düzenlemekle yükümlü tedarikçilerin faturalarını alabilecek bir sisteme sahip olmalısınız.
2. Bireysel bir müşteriye hizmet veriyorsunuz
Bir ailenin evindeki su kaçağını onarıyor veya ev sahibinin kişisel kullanımı için salonunu boyuyorsunuz. Bu hizmetler, işletmeler arasındaki elektronik fatura gönderme zorunluluğuna girmez. Faaliyetinize uygulanan kurallara göre müşterinize kâğıt veya PDF fatura vermeye devam edebilirsiniz.
Ancak bu satışlara ilişkin bilgilerin vergi idaresine iletilmesi gerekir. Buna e-reporting denir. Bu terim, faaliyetinizle ilgili verilerin onaylı bir platform aracılığıyla bildirilmesini ifade eder. Bireysel müşteriye bu platform üzerinden fatura göndermek anlamına gelmez.
3. İşletmelere de hizmet veriyorsunuz
Fransa’da yerleşik ve KDV kapsamına giren bir işletmeye hizmet faturası kesiyorsanız, ilgili işlemler için elektronik fatura sizin için geçerli tarihte zorunlu hâle gelir. Müşteriniz de KDV tahsil etmeme uygulamasından yararlanıyor olabilir; bu durum tek başına onu kapsam dışında bırakmaz.
Kaynak: müşterilerin bireysel kişi veya işletme olmasına göre yükümlülükler.
Esnaf ve mikro girişimciler için hangi tarihler geçerli?
Küçük bir esnaf işletmesi veya mikro işletme için iki aşamayı ayırmak gerekir:
- 1 Eylül 2026’dan beri: elektronik fatura düzenlemekle yükümlü tedarikçilerinizin faturalarını alabilmelisiniz. Bütün tedarikçiler elektronik fatura düzenlemeye aynı tarihte geçmez.
- 1 Eylül 2027’den itibaren: Fransa’daki işletmeler arasındaki ilgili satışlar için elektronik fatura düzenlemeli ve bireysel müşterilere yaptığınız satışların verilerini iletmelisiniz. Gereken durumlarda ödeme verileri de bildirilmelidir.
Bu nedenle faturaları alacak sistemi kurmak için Eylül 2027’yi beklememelisiniz. Henüz bir çözümünüz yoksa kullandığınız yazılımın veya muhasebe büronuzun ne sunduğunu kontrol ederek başlayın.
Kaynak: elektronik fatura ve e-reporting için resmî takvim.
Konuyu anlamak için üç somut örnek
Tesisatçı Karim yalnızca bireysel müşterilere çalışıyor
Karim bir müşterinin musluğunu değiştiriyor ve malzemelerini bir tedarikçiden alıyor. Tedarikçisi elektronik fatura düzenlemekle yükümlü olduğunda Karim bu faturayı alabilmelidir. Bireysel müşterisine ise alışılmış biçimde fatura vermeye devam eder. Eylül 2027’den itibaren bireysel müşterilere sunduğu hizmetlere ilişkin verilerin iletilmesini düzenler.
Evde kuaförlük hizmeti veren Sophie, KDV hesaplamayan bir mikro girişimci
Sophie, KDV hesaplamadığı için bu yükümlülükten muaf olduğunu düşünüyor. Oysa KDV tahsil etmeme uygulaması onu reformun dışında bırakmaz. Tedarikçilerinin faturalarını almayı ve Eylül 2027’den itibaren bireysel müşterilere sunduğu hizmetlerin verilerini iletmeyi planlamalıdır.
Boya ustası Mehmet hem bireysel müşterilere hem işletmelere çalışıyor
Mehmet önce bir ailenin evindeki odayı, sonra bir Fransız şirketinin ofislerini boyuyor. Eylül 2027’den itibaren ilk hizmet e-reporting kapsamına girer. İkinci hizmet ise reform kapsamındaysa elektronik faturaya tabidir. Bu nedenle kullandığı araç iki müşteri türünü ayırt edebilmelidir.
Bu örnekler, vergi idaresinin mikro işletmeler için hazırladığı broşürde açıklanan yükümlülükleri somutlaştırır.
Mikro girişimciyim: KDV hesaplamıyorsam elektronik faturadan muaf mıyım?
Hayır: KDV hesaplamamak, bu yükümlülüklerden muaf olmak anlamına gelmez. Mikro işletme rejimi ile Fransa’daki KDV tahsil etmeme uygulaması, yani « franchise en base de TVA », farklı kavramlardır. Reform, bu KDV uygulamasından yararlanan işletmeleri de kapsar.
Özellikle sağlık veya eğitim alanında KDV’den istisna olan bazı işlemler farklı kurallara tabidir. Bu durum, bir esnafın « franchise en base de TVA » uygulamasından yararlanmasıyla karıştırılmamalıdır.
İşinizi kurmaya mı hazırlanıyorsunuz? Mikro işletme ile şirket türlerini karşılaştıran yazımız, başlamadan önce farkları anlamanıza yardımcı olur.
E-postayla PDF göndermek yeterli mi?
İşletmeler arasındaki zorunluluğa tabi bir fatura için sıradan bir PDF’yi e-postayla göndermek yeterli değildir. Fatura, yazılımların okuyabileceği verileri içermeli ve vergi idaresince onaylanmış bir platform üzerinden iletilmelidir. Kullandığınız yazılım bu platforma bağlı olabilir.
Bireysel müşterinize, faaliyetinizin kurallarına göre PDF göndermeniz mümkündür. Ancak satış verilerinin bildirilmesini ayrıca düzenlemeniz gerekir.
Kaynak: e-postayla gönderilen PDF ile elektronik fatura arasındaki fark.
Pratikte nereden başlamalı?
- Müşteri türlerinizi belirleyin: bireysel müşteriler, işletmeler veya her ikisi.
- Kullandığınız aracı kontrol edin: onaylı bir platforma bağlı mı? Fatura almaya ve e-reporting yapmaya imkân veriyor mu? Hangi özelliklerin dâhil olduğunu ve ücretlerini sorun.
- Satış ve ödeme takibini düzenleyin: kullandığınız araç gerekli bilgilere sahip olmalıdır. Bazı hizmetlerde tahsilat verileri de istenir. Kendi durumunuzu muhasebeciniz veya vergi dairenizle kontrol edin.
- Görevleri paylaşın: tedarikçi faturalarını kim alacak, ödemeleri kim takip edecek ve iletimleri kim kontrol edecek?
Yazılımınızı değiştirmeniz her zaman gerekmez. France Num’un uygulama rehberi, önce mevcut araçlarınızın sunduğu imkânları kontrol etmenizi öneriyor.
Bir muhasebe bürosuyla çalışıyorsanız muhasebecinizle iletişimi kolaylaştırma rehberimiz, belgeler ve devam eden talepler için basit bir yöntem belirlemenize yardımcı olur.
Aklınızda bulunsun
Yalnızca bireysel müşterilere çalışsanız da elektronik fatura işinizi ilgilendirir. İlk adım, tedarikçi faturalarını nasıl aldığınızı kontrol etmektir. Ardından Eylül 2027 için satış verilerinizin iletilmesini hazırlayın.
Araç seçmeye ve bu düzeni kurmaya zaman ayıramıyor musunuz? Esnaf ve işletmelere yönelik idari destek hizmetimiz, muhasebecinizle birlikte araç seçimine, ayarların yapılmasına ve günlük kullanımına yardımcı olmayı kapsar.
Mevzuata ilişkin bilgiler 1 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Bu yazı, Fransa’da yerleşik küçük işletme veya mikro işletme olarak çalışan bir esnafın genel durumunu ele alır.